Obywatelstwo brytyjskie krok po kroku — ile kosztuje i po ilu latach
Najkrócej: £1 839 i pięć lat w Wielkiej Brytanii, z czego ostatnie dwanaście miesięcy ze statusem osiedlonego. Jeśli masz męża albo żonę z brytyjskim obywatelstwem — trzy lata i bez tego rocznego czekania.
1. Ile to kosztuje naprawdę
Na gov.uk widnieje jedna liczba i warto ją znać przed rozmową z kimkolwiek, kto oferuje „załatwienie sprawy”:
£1 839 — z tego £1 709 to opłata za wniosek o naturalizację, a £130 to opłata za ceremonię obywatelstwa. Płaci się jedno i drugie.
Do tego dochodzi £50 za egzamin Life in the UK Test, jeśli jeszcze go nie zdawałeś. Egzamin opłaca się osobno i wcześniej — to nie jest część wniosku.
Opłata za wniosek nie wraca, jeśli Home Office odmówi. Dlatego kolejność ma znaczenie: najpierw dokumenty i egzamin, potem przelew.
2. Po ilu latach można złożyć wniosek
Tu ludzie najczęściej liczą źle, bo warunki są dwa i trzeba spełnić oba naraz.
Droga zwykła: pięć lat mieszkania w Wielkiej Brytanii, a do tego dwanaście miesięcy posiadania statusu osiedlonego albo pobytu stałego. Te dwanaście miesięcy nie biegnie od przyjazdu, tylko od dnia, w którym dostałeś status. Można więc mieszkać tu osiem lat i wciąż nie móc złożyć wniosku, jeśli status przyszedł pół roku temu.
Droga przez małżeństwo z Brytyjczykiem: trzy lata mieszkania w Wielkiej Brytanii — i bez rocznego czekania po otrzymaniu statusu. Wystarczy go mieć w dniu składania wniosku. Opłata jest ta sama.
3. Dwa warunki, które musisz mieć odhaczone
Poza czasem liczą się dwie rzeczy: język i egzamin.
Język — trzeba wykazać znajomość angielskiego, walijskiego albo gaelickiego szkockiego. Jeśli udowadniałeś to już przy pobycie stałym, zwykle nie robisz tego drugi raz.
Life in the UK Test — 24 pytania, 45 minut, £50, rezerwacja co najmniej trzy dni wcześniej. Zdaje się go raz w życiu: jeśli zaliczyłeś go przy wniosku o pobyt stały, przy obywatelstwie już go nie powtarzasz.
Kto egzaminu nie zdaje w ogóle: osoby poniżej 18 lat, osoby w wieku 65 lat i więcej, osoby, które zdały go wcześniej, oraz osoby z długotrwałym schorzeniem fizycznym lub psychicznym — tu potrzebny jest formularz zwolnienia albo zaświadczenie od lekarza.
Ten próg wieku bywa zaskoczeniem dla całych rodzin. Jeśli rodzic ma sześćdziesiąt pięć lat, nie ma po co kupować mu kursu ani rezerwować terminu.
4. Co się dzieje po złożeniu wniosku
Home Office podaje, że decyzję dostaje się zwykle w ciągu sześciu miesięcy. Po pozytywnej decyzji zapraszają na ceremonię — to za nią zapłaciłeś te £130. Dopiero po ceremonii jesteś obywatelem i dopiero wtedy możesz wystąpić o brytyjski paszport, który jest kolejnym, osobnym kosztem.
Polskiego obywatelstwa nie tracisz. Wielka Brytania nie wymaga zrzeczenia się poprzedniego, a Polska nie odbiera obywatelstwa za przyjęcie innego.
5. Gdzie sprawdzać i co dalej
Wniosek składa się wyłącznie na gov.uk, egzamin rezerwuje się wyłącznie na gov.uk. Nikt inny nie sprzedaje ani wniosków, ani terminów — jeśli ktoś próbuje, to pośrednik albo oszustwo.
Jeśli egzamin masz dopiero przed sobą, opisaliśmy go osobno: jak zdać za pierwszym razem oraz z którego podręcznika się uczyć. A jeśli już zdałeś i zastanawiasz się, co dalej — tutaj.