Zdałeś Life in the UK Test. Co dalej?
Egzamin masz z głowy. Zostało to, o czym mało kto mówi wcześniej: numer, który dostajesz zamiast certyfikatu, różnica między pobytem stałym a obywatelstwem, limity dni spędzonych poza krajem i rachunek, który przy naturalizacji sięga prawie dwóch tysięcy funtów. Liczby w tym tekście sprawdziłem na gov.uk, jedna po drugiej.
W tym poradniku
1. Co dostajesz zaraz po zdaniu
Po zdanym egzaminie otrzymujesz unikalny numer referencyjny („unique reference number"). To on jest dowodem zdania — nie papierowy certyfikat.
Z gov.uk: „You'll get a 'unique reference number'. You'll need this number to complete your citizenship or settlement application."
Osoby, które zdawały dawniej, dostawały zamiast tego list z „test reference ID".
Zapisz go sobie gdzieś, skąd nie zniknie. Będzie potrzebny przy wniosku, a między egzaminem a wnioskiem mijają czasem lata.
2. Pobyt stały czy obywatelstwo — to nie to samo
Tu myli się najwięcej ludzi, więc wyjaśnijmy to raz porządnie.
- Pobyt stały (indefinite leave to remain, ILR) — prawo do mieszkania, pracy i nauki na czas nieokreślony. Nie jesteś obywatelem, nie masz brytyjskiego paszportu ani prawa głosu w wyborach powszechnych.
- Obywatelstwo brytyjskie — pełne obywatelstwo, paszport, prawo głosu. Zwykle jest kolejnym krokiem po pobycie stałym, nie alternatywą dla niego.
Egzamin jest wymagany przy jednym i przy drugim. Dobra wiadomość: zdajesz go raz, a wynik liczy się na obu ścieżkach.
3. Pobyt stały (ILR)
Z gov.uk: „Indefinite leave to remain is how you settle in the UK. It's also called 'settlement'. It gives you the right to live, work and study here for as long as you like, and apply for benefits if you're eligible."
Dróg do pobytu stałego jest kilka i zależą od tego, na jakiej podstawie tu mieszkasz. Gov.uk wymienia między innymi:
- wizy pracownicze — zwykle po pięciu latach (przy niektórych wizach 2–3 lata)
- na podstawie związku z osobą osiedloną w Wielkiej Brytanii
- dziesięć lat nieprzerwanego legalnego pobytu
- wiza UK Ancestry dla obywateli Wspólnoty Narodów
- status uchodźcy albo ochrona humanitarna
- służba w siłach zbrojnych
- EU Settlement Scheme — dla obywateli Unii, EOG i Szwajcarii
4. Obywatelstwo — warunki i koszt
Najczęstsza droga to naturalizacja, gdy masz już pobyt stały albo settled status. Gov.uk podaje wymogi wprost:
- ukończone 18 lat
- dobry charakter („be of good character")
- pięć lat pobytu w Wielkiej Brytanii
- dwanaście miesięcy posiadania pobytu stałego lub settled status — ten okres nie obowiązuje osób w związku małżeńskim z obywatelem brytyjskim
- zdany Life in the UK Test
- wykazana znajomość angielskiego, walijskiego albo szkockiego gaelickiego
Limity nieobecności — najczęstsza przyczyna odmowy
Z gov.uk: nie wolno mieć „more than 450 days outside the UK during the 5 years before your application" ani „more than 90 days outside the UK in the last 12 months".
Trzeba też wykazać obecność w Wielkiej Brytanii dokładnie pięć lat przed dniem, w którym Home Office otrzyma wniosek.
Policz te dni zanim wyślesz wniosek. Tu nie ma miejsca na uznaniowość: albo mieścisz się w limicie, albo nie. A przy odmowie opłata przepada.
Ile to kosztuje
Z gov.uk (31 lipca 2026): „£1,839 (£1,709 to apply and a £130 citizenship ceremony fee)".
Decyzję dostaje się zwykle w ciągu sześciu miesięcy.
Dla skali: sam egzamin kosztuje £50, a każde kolejne podejście tyle samo. Przy tym, co płaci się za wniosek, przygotowanie jest najtańszą pozycją w całym rachunku.
5. Ceremonia obywatelstwa
Pozytywna decyzja to jeszcze nie obywatelstwo. Stajesz się obywatelem dopiero na ceremonii.
Z gov.uk: „You must attend a citizenship ceremony within 3 months of receiving your invitation from the Home Office."
Ceremonię organizuje twój samorząd lokalny. Zwykle możesz zabrać dwie osoby towarzyszące.
Składasz przysięgę wierności albo przyrzeczenie — „an oath of allegiance (or an affirmation if you prefer not to swear by God)" — oraz ślubowanie, czyli obietnicę poszanowania praw, wolności i prawa Wielkiej Brytanii.
Na koniec dostajesz certyfikat obywatelstwa brytyjskiego i pakiet powitalny.
Koszt ceremonii jest wliczony w opłatę za wniosek.
Przysięga i przyrzeczenie różnią się jednym: pierwsza wersja przysięga na Boga, druga oświadcza i przyrzeka. Poza tym tekst jest ten sam. Wybór należy do ciebie i lepiej wiedzieć o nim wcześniej, a nie w sali urzędu, kiedy ktoś podaje ci kartkę.
6. Co, jeśli nie zdałeś
Z gov.uk: „You can rebook the test as many times as you need. You'll have to pay each time."
Liczba podejść nie jest ograniczona. Gov.uk nie podaje też okresu karencji między podejściami. Płacisz jednak pełne £50 za każde — i to jest jedyna realna kara za niezdanie.
Po dwóch nieudanych podejściach zapłaciłeś za sam egzamin więcej niż kosztuje solidne przygotowanie. Nie namawiam, tylko liczę.
7. Kto nie musi zdawać
Z gov.uk: nie musisz zdawać, jeśli masz mniej niż 18 lat albo 65 lat i więcej.
Zwolnieni są też ci, którzy zdali egzamin wcześniej, oraz osoby z długotrwałym schorzeniem fizycznym lub psychicznym — przy czym wymagana jest dokumentacja medyczna.
Jeśli masz sześćdziesiąt cztery lata i zbierasz się do wniosku, sprawdź daty dokładnie. Wiek liczy się w konkretnym momencie procedury, nie orientacyjnie.
Jak zarezerwować egzamin
Rezerwacja wyłącznie online, co najmniej trzy dni przed terminem. Potrzebujesz adresu e-mail, karty płatniczej i akceptowanego dokumentu tożsamości.
Uwaga na imię i nazwisko: „The name you give on your test booking must be an exact match with the name on the ID you use to book the test." Literówka oznacza niedopuszczenie do egzaminu i utratę opłaty.
Rezerwuj wyłącznie przez gov.uk/life-in-the-uk-test. Pośrednik nie jest do niczego potrzebny i nikt nie załatwi ci tego taniej.
Zostało zdać
Cały materiał podręcznika w 37 modułach audio po polsku, 614 pytań po angielsku — tak jak na egzaminie — i licznik, który pokaże ci, kiedy jesteś gotowy.
Zobacz kurs — £39